Yıl 1994: Clipper 5.2, dBASE IV İle Programcılık ve FoxPro 2.6 kitaplarım çıkmış ve beğenilmişti. O günlerde yazılan programların çoğunluğu DOS uyumluydu. FoxPro 2.6 Windows 3.1 için hazırlandığı için kitapta pencere ve diyalog kutusu gibi Windows’un bazı özelliklerinden söz etmek gerekiyordu. Başka bir deyişle FoxPro 2.6 ile uğraştığım dönemde Windows programcılığını anlatma konusunda tecrübe kazanmıştım. Aslında arka arkaya yazdığım 3 programcılık kitabı bir birine benzeyen kitaplardır. Çünkü her üçü de xBASE dilleriydiler ve her üçü de DBF veritabanını kullanıyordu. Daha doğrusu Clipper programlama dili dBASE kodlarını EXE yapabilen bir derleyiciydi ve editörü bile yoktu. Buna rağmen nasıl ki bir dönem Delphi yaygın bir şekilde kullanıldıysa 90’lı yıllarda Clipper çok yaygındı ve Clipper için geliştirilmiş binlerce Library vardı. Yakın bir zamanda evde biriken Clipper konulu dergileri atmak zorunda kalmıştım.
FoxPro 2.6 kitabını bitirdiğim günlerde Visual Basic fırtınası esmeye başlamıştı. Piyasada Microsoft Press’ten çıkmış 300 sayfalık girişi düzeyi bir Türkçe vardı. Bu kitabı edinip inceleyip düzeyinin başlangıç oluğunu tespit ettikten sonra hemen çalışmaya başladım. O günün şartlarında Visul Basic 3 kitabım öncü bir kitaptı, beğenilip okurlardan ilgi görmüştü.
Visual Basic 3 kitabını yazarken en çok veritabanı özelliklerini anlatırken zorlanmıştım. Çünkü neredeyse hiç kaynak yoktu. Haftalar süren çalışmalar sonucu kod yazarak MDB-Access veritabanı hazırlamayı başarmıştım. Sonrasında Visual Basic 3 kitabımdan yola çıkıp Visual Basic 4 kitabımı hazırlamıştım. Visual Basic 4 kitabımın yayınlandığı dönemde rakip kitaplar boy göstermişti. Ne ki hiçbir Visual Basic kitabı benim kitap kadar ilgi görmüyordu. Sonrasında Visual Basic 5 ve en son olarak 1999 yılında Visual Basic 6 kitabım yayınlanmıştı. Visual Basic 6 kitabım Beta yayınevinden 4 baskı yaptıktan sonra 2005 yılı başlarında bu kitabı yeniden yazıp 2 cilt halinde düzenledim.
1999’dan 2005’e gelene kadar aradan geçen 6 yılda okurların Visual Basic 6 kitabından beklentileri arttığı için kitaptaki bazı konuları çıkarırken çok sayıda yeni konu ekledim. Kitap 2 cilt halinde düzenlendiği için sayfa sayısı artmış ve kitabın düzeyi yükselmişti. Şu sıralarda Seçkin Yayıncılıktan çıkan 2 ciltlik Visual Basic 6 kitabımın piyasadaki en kapsamlı ve en kolay okunan kitap olduğunu rahatlıkla söyleyebilirim.
Visual Basic 3 kitabımı yazdığım günlerde fakülte ve yüksek okullarda Visual Basic dersleri çok ender veriliyordu. Zamanla potansiyel okurların arasında öğrencilerin oranı artmaya aşladığı için Visual Basic 6 kitabımın son halinde yapılan değişikliklerde temelde öğrencilere de hitap etme kaygısı vardı. Bu düşünce ile örnek sayısını arttırdım.
Her ne kadar Visual Basic 6 Object Oriented bir dil olmasa bile nesneye yönelik özellikleri ağırlıktadır. Visual Basic 6 kitabımım 2005 yılından önceki basımlarında olaya Object Oriented penceresinden bakmamış ve Class’lar hakkında bilgi vermemiştim. Günümüzde okurların OOP kavramlarına aşina olduklarını varsayıp Class’lar hakkında bilgi verip çoğunlukla konulara OOP penceresinden baktım. Bu düşünce ile daha önce söz edilmeyen koleksiyonlar ve Dictionary gibi sınıflar hakkında bilgi verildi.
Son yıllarda SQL Server veritabanlarının kullanımı yaygınlaştığı için SQL Server veritabanlarının Visual Basic 6 uygulamaları dahilinde nasıl kullanıldığı konusunda bilgi verildi. Visual Basic 3 kitabımı yazdığım sırada bilgisayarlaşma bu kadar yaygın olmadığı için bilgisayarlar arası haberleşme o kadar öncelikli konu değildi. Bu nedenle Visual Basic 5 ve önceki sürümleri anlatan kitaplarımda socketler hakkında bilgi yoktu. Başka bir deyişle Seçkin yayıncılıktan çıkan ve 2 cilt olarak düzenlediğim Visual Basic 6 kitabım 2005 yılının şartlarına göre düzenlediğim için apayrı bir kitap oldu.
Yakın bir zamanda Visual Basic 6 kitabımın 1.cildi tekrar basılacak. Bu baskıda kitabı yeniden elden geçireceğim. Bu elden geçirme sırasında sayfalara daha fazla bilgi yerleştirmeye çalışacağım. Bu amaçla kolay ve hızlı okumaya atkısı olan bazı cümleleri ve ekran görüntüleri çıkaracağım. Bunu yaparken dikkat ettiğim şudur: Bazı ekran görüntülerini kitaptan çıkarsam bile ilk okumada anlaşılma kaygımdan uzaklaşmış değilim. Şunu rahatlıkla söyleyebilirim: Visual Basic 6 kitabım en çok okunan, en kolay okunan ve en çok bilgi içeren kitaptır. Ayrıca Visual Basic 6 kitabım bir bakıma en eski Visual Basic kitabıdır. Çünkü bu kitap 1995 yılında yazılmış Visual Basic 3 kitabımın üzerine temellenmiş bir kitaptır.
Kitabın Önsözü
2 cilt halinde düzenlediğim bu kitabı kaleme alırken yüksek öğretim kurumlarında verilen “Visual Basic I“ ve “Visual Basic II” derslerinin müfredatını göz önüne aldığımı ve müfredattaki bütün konuları bu kitapta yeteri ayrıntıda anlattığımı belirtmek istiyorum. Bu kitabın ilk cildinde başlangıç düzeyi konular ağırlıkta olsa bile anlatılan her konu bütün yönleri ile ele alındı.
Bu kitapta konuları sıralarken yüksek öğretim kurumlarının müfredatına bire bir uyamadım ama müfredattaki bütün konulara yer verdim. Başka bir deyişle, bu kitapta herhangi bir yüksek öğrenim kurumunda verilen Visual Basic derslerinde ne anlatılıyorsa o konular bu kitapta mutlaka bulunmaktadır. Ancak bu kitaptan Visual Basic ile ilgilenen herkes yararlanabilir. Çünkü yüksek öğretim kurumlarında verilen Visual Basic derslerinin kapsamı oldukça geniştir. Bu kitabın yüksek öğretim müfredatına uygun olmasını gözetmemiş olsaydım kitabı tek cilt olarak düzenler ve birkaç konunun yerini değiştirmekle yetinirdim.
Müfredattaki her konunun sınavda çıkacak sorular açısından belli bir ağırlığı bulunmaktadır. Ancak konulara ayrılan sayfa sayısında bu ağırlığa uymak mümkün olmadı. Örneğin sınavda çıkan sorular bakımından 2. ciltte bulunan ActiveX ile veritabanı konuları aynı ağırlığa sahiptir. Ancak bu 2 konuyu yeteri ayrıntıda anlatmak için ayrılması gereken sayfa sayısı birbirinden oldukça farklıdır. Bu nedenle konulara ayrılacak sayfa sayısı tespit edilirken, sınavda çıkacak soruların ağırlığı yerine konunun anlaşılması için ne kadar sayfa ayırmak gerekiyorsa o kadar sayfa ayrıldı.
Bazı okurlar kitaplarımın anlatım düzeyinin düşüklüğünden şikayet ediyorlar. İzninizle bu konudaki görüşlerimi burada açıklamak istiyorum. Bugüne kadar programcılık konusunda yazdığım bütün kitaplar başlangıç ve orta düzeyi mutlaka içeriyordu. Bazı kitaplarımda ise ileri düzey olarak değerlendirilen birkaç konu olmakla birlikte yalnızca ileri düzey konuları içeren kitaplar yazmayı denemedim. Başlangıç düzeyini içeren bir kitapta, ileri düzey olarak değerlendirilen bütün konuları yeteri ayrıntıda anlatmak ancak kalınca kitap yazmakla mümkün olabilmektedir. Tabii ki hangi konunun başlangıç, hangi konunun orta, hangi konunun ileri düzey olarak değerlendirileceği tartışma konusudur.
Bu kitapta yine başlangıç düzeyi var. Ancak bu kez başlangıç düzeyi olarak değerlendirilecek konuların ağırlığı daha azdır. Ayrıca bu kitapta ileri düzey sayılan çok sayıda konuya yer verdim. Örneğin DLL ve OCX dosyası hazırlama konuları ayrıntılı olarak incelenmemiş olsa bile bu kitapta verilen bilgilerin ışığında kolayca DLL ve OCX dosyaları hazırlanabilir.
Bu kitapta veritabanları hakkında bilgi içeren çok sayıda konu olmasına rağmen veritabanları ile ilgili bazı ayrıntılara yer veremedim. Örneğin bu kitapta SQL Server veritabanları ve Stored Procedure’ler hakkında bilgi bulunmasına rağmen Transaction’lar hakkında bilgi veremedim. Benzer şekilde bu kitapta az sayıda API fonksiyonu hakkında bilgi verebildim. Çünkü bütün Api fonksiyonları hakkında bilgi verebilmek için ayrı bir kitap yazmak gerekmektedir. Buna rağmen bu kitapta yaygın olarak kullanılan çok sayıda Api fonksiyonu hakkında bilgi bulunmaktadır. Bazı eksikliklerine rağmen bu kitabın şimdiye kadar Türkçe yayınlanmış en kapsamlı ve en fazla bilgi içeren Visual Basic kitabı olduğunu rahatlıkla söyleyebilirdim. Bu kitap hakkındaki görüş, öneri, eleştiri ve sorularınızı memiky@superonline.com’a yazabilirsiniz. Bu kitabı www.seckin.com.tr 'den veya hepsiburada.com'dan edinebilirsiniz.
Visual Basic 6.0 Kitabı Cilt 2’nin İçeriği
Bu kitabın 2. cildinde bulunan bazı bölümleri aşağıda listeledik. Nesneye yönelik programcılık, veritabanları, Internet programcılığı vs. konuları ile ilgilenmiyorsanız bu kitabın 2. cildini edinmeyebilirsiniz. Ancak bu durumda Visual Basic’in birçok özelliğinden uzak kalabilirsiniz.
Örneklerle Cilt 1 konularının Tekrarı
Class Hazırlamak ve Kullanmak
Veritabanı Hazırlamak – Vısual Data Manager
Data Kontrolü – Veritabanları Üzerinde İşlem Yapmak
Dao Object Lıbrary İle Veritabanı İşlemleri
ODBC Sürücülerini Kullanmak
DBgrid ve DBlist Kontrolleri
SQL Server Veritabanları ve SQL Sorgulama Dili
Query – Sorgu Hazırlamak ve Kullanmak
Recordset Nesnesi
Ado Data Kontrolü
Data Form Wizard
Kod Yazarak Connection ve Command Nesnesi Hazırlamak
Data Environment
Dataview Penceresi ve Datagrıd Kontrolü
Stored Procedure’leri Kullanmak
Data Report İle Rapor Hazırlamak
Ole Kontrolü – Nesne Bağlama ve Katma
Clipboard, App ve Screen Nesneleri
Collection ve Dictionary Sınıfı
Exe Dosya ve Kurma Disketi Hazırlamak
Api Fonksiyonları
Stack Sınıfı Hazırlamak ve Kullanmak
Word ve Excel’den Yararlanmak
Actıvex Kontrolleri Hazırlamak ve Kullanmak
DLL Dosyaları ve Activex Exe Projeleri
DHTML Projeleri ve Script Kontrolü
Webbrowser ve Inet Kontrolü
WinSock Kontrolü
Örneklerle Konuların Tekrarı
* Bu metni yaklaşık 2 yıl önce kaleme aldım.