Yaklaşık bir yıl kadar önce mevcut C++ Builder kitabımı elden geçirmek üzere çalışmaya başlamıştım. Kitapta bu kez ağırlığı VCL kitaplığına vermeyecektim. Başka bir deyişle C++ kitabının yeni hali standart C++ öğrenmek isteyenlere de cevap verebilecekti. Bu düşünceyle konuyu temelden ele almaya karar vermiştim. Ne yazık ki C++ kitabına yeterince zaman ayıramayınca yazımı yarım kaldı. Yeni C++ Builder kitabım için hazırladığım ilk bölümden yola çıkarak C++ İçin Programcılık Dersleri hazırlamaya karar verdim.
C++’la ilgili bu ilk birkaç derste fazla ayrıntıya girmeden C++ Builder’dan bağımsız olarak C++ hakkında ön bilgi verilecektir. Daha önce C veya C++ ile az çok kod yazmış olanlara bu makalenin anlatım düzeyi basit gelebilir. Çünkü bu derslerin hedef okur grubu C++ hakkında henüz bilgisi olmayanlardır, henüz yolun başında olanlardır.
Bu derste C++’ın temel özelliklerini anlatırken Borland ürünü Turbo C++ ve Borland C++ 4.5’i kullandım. Turbo C++ 3.0’ı tercih etmemin nedeni ücretsiz olup embarcadero.com’dan indirilebiliniyor olmasıdır. Borland C++ 4.5 ise Windows uyumlu olduğundan ekran görüntüleri kolay alınabilmektedir. Bu derste hazırladığım küçük örnekleri kodlayıp test ederken Turbo C++ veya Borland C++ 4.5 yerine Microsoft ürünü Visual C++’ı kullanabilirdim. Hata bu derste verilen örnekleri .NET Framework uyumlu Visual Studio ile hazırlayıp çalıştırmak mümkündür.
C++ Builder’dan bağımsız veya C++ Builder ile gelen VCL sınıf kitaplığını kullanmadan C++ uygulamaları geliştirmek istiyorsanız CodeGear’ın sitesinden indirebilinen Borland C++ Compiler 5.5 adlı komut satırı derleyicisini kullanabilirsiniz. Bu derleyici zaten C++ Builder 2007 ile birlikte gelmektedir. C++ Builder 2007’yi edinmemiş olanlar bu derleyiciyi kullanabilirler.
Herhangi bir editöre sahip olmayan bu derleyici ile C ve C++ programlarını DOS penceresinde derleyebilirsiniz. Yaklaşık 9 MB olan bu derleyiciyi indirip kurmak istediğinizde ekrana aşağıda verilen diyalog kutusu getirilerek derleyicinin kurulacağı klasörü seçmeniz istenir.
Varsayılan klasöre bağlı kalıp Son düğmesini tıklayınca derleyici kısa sürede kuruldu. Kurma işlemini tamamladıktan sonra Not Defteri gibi bir editörle BCC32.CGD adında bir dosya hazırlayıp bu dosyayı BCC55 programın kurulduğu klasörün altındaki \BIN klasörüne yerleştirmek gerekiyor. Derleyicinin çalışma şekline etki eden, açık bir anlatımla header ve library dosyalarının yolunu işaret eden bu dosyanın içeriği aşağıdaki gibi düzenlenmelidir.
Bu derleyicinin sağlıklı çalışması için hazırlanıp \BIN klasörüne konulması gereken 2. bir dosya daha bulunmaktadır. ILINK32.CFG adlı bu dosyanın içeriği aşağıdaki gibi düzenlenmelidir.
Bu şartlarda yazdığınız C++ programlarını BIN klasörüne kaydetmeniz halinde aşağıdaki gibi DOS penceresinde derleyebilirsiniz.
Komut satırına önce BCC32 adlı EXE dosyanın adını, ardından derlemek istediğiniz CPP uzantılı C++ programın adını yazıp enter tuşuna basarsanız önce CPP uzantılı C++ programı dosyasının OBJ hali hazırlanır. Devamında Turbo Incremantal Link adlı link programı otomatik olarak çalışarak EXE dosya hazırlanır.
BCC32.EXE dosyasının yerleştirildiği \BIN klasörünün dışında başka bir klasörde iken derleme yapabilmek istiyorsanız Sistem Özellikleri diyalog kutusunu ekrana getirip Gelişmiş sekmesindeki Ortam Değişkenleri düğmesini tıklayıp ayarlama yapmanız gerekir. Diğer yandan DOS penceresinde Path komutu ile \Borland\BCC55\BIN klasörünü arama yolunu dahil edip istediğiniz klasördeki C++ programlarını derleyebilirsiniz. Bu derleyici ile CPP uzantılı C++ program dosyalarını derlediğiniz gibi C uzantılı klasik C programlarını derlemek mümkündür.
Borland firması geliştirdiği derleyicileri başlangıçta Turbo olarak adlandırıyordu. Örneğin Turbo Pascal, Turbo Basic ve Turbo C, Turbo C++. Borland firması bir süre sonra derleyicilerin ek özellikler kazandırılmış ve bazı araçlar eklenmiş sürümlerinde Turbo eki yerine Borland’ı kullanmaya başladı. Örneği Pascal’ın hem Turbo Pascal 7.0 hem de Borland Pascal 7.0 sürümleri piyasaya verilmişti. Turbo Pascal 7.0 yalnızca DOS uyumlu iken Borland Pascal paketinden hem DOS hem Windows uyumlu sürümler çıkıyordu. Borland firması benzer tercihleri C++ derleyicileri için de yaptı. Örneğin Turbo C++ derleyicisi DOS uyumludur ve 3.0 sürümü en son DOS uyumlu Turbo C++ sürümüdür. Borland C++ 3.0 yine DOS uyumlu iken Borland C++ 4.0’ın hem DOS hem de Windows sürümleri bulunmaktadır.
Benim elimde Borland C++ 4.5’ın Windows versiyonu olduğu için zaman zaman kullanacağım. Borland firması Borland C++ 4.5’tan sonra VCL kitaplığı ile gelen ve Delphi ile aynı IDE’ye sahip olan C++ Builder’ı geliştirmeye başladı ve Borland C++ 4.5 en son C++ derleyicisi olarak kaldı. İlk piyasaya verilen Borland C++ Builder derleyicisine 1.0 sürüm numarası verilirken sonra Delphi ile paralellik olması için 2. C++ Builder sürümüne 4.0 sürüm nosu verildi.
Borland C++ 4.5’in Windows versiyonu toplam 26 adet 1.44 MB kapasiteli disket site olarak 1994 yılında piyasaya verildi. Bu 26 disketin içeriklerini aşağıdaki gibi bir CD’de topladım.
Borland C++ 4.5 for Windows’u kurmak üzere ilk disketteki Install.exe programını çalıştırınca kurma programı bildik birkaç soru yöneltti. Bu sorulardan birisi C++’ın kurulacak bileşenlerinin seçildiği diyalog kutusunda cevaplanmaktadır.
Bu diyalog kutusunda Full radyo düğmesini ve C++’ın kurulacağı sürücüyü seçip Continue düğmesini tıklarsanız ekrana bu kez ekrana C++’a ait dosyaların aktarılacağı klasörlerin seçildiği diyalog kutusu gelir. Borland C++ 4.5 varsayım olarak \BC45 klasörüne kurulmaktadır. Kurma programı size birkaç soru yönelttikten sonra kurma işlemini kısa sürede tamamlamaktadır. Bir sonraki derste C++ kodu yazmaya başlayacağız.